Het Wereldspel

Voor heel veel kinderen is een standaard verbale test een enorme opgave, ze moeten veel praten, dingen uitleggen en voelen daardoor een verstikkende druk en sommigen klappen direct dicht. Dus rijst een logische vraag: hoe kan het IQ getest worden zonder te praten? Gelukkig bied ik hiervoor een heel speels en non-verbaal alternatief. Ik werk met het wereldspel, een prachtig spel met houten delen. Dit basismateriaal is in de jaren vijftig ontwikkeld door de orthopedagoge Nel Ojemann. De set bevat 160 elementen, zoals houten huisjes, bomen, hekken en dieren. We meten de cognitie en de ontwikkelingsfase van het kind door de specifieke manier waarop ze deze elementen ruimtelijk plaatsen. Deze manier van werken is stevig gebaseerd op de wetenschappelijk erkende ontwikkelingsfasen van Piaget. Doordat een kind simpelweg in stilte bouwt, observeer ik cognitieve vaardigheden op een hele ongedwongen manier.

Als we het hebben over het diepgaand begrijpen van leervoorkeuren, komen we vanzelf uit bij de wereldspel methode. Het wereldspel is een gestandaardiseerd en officieel erkend instrument. De manier waarop het dorp door kinderhanden wordt vormgegeven, vertelt mij exact of een leerling een taaldenker is of juist een visueel-ruimtelijke leerstrategie hanteert. Het materiaal heeft expres geen opvallende kleuren of afwijkende afmetingen. Dat stimuleert jonge bouwers om puur vanuit hun eigen ruimtelijke inzicht en gevoel te bouwen. Wat is de wereldspel methode voor beelddenkers dan precies? Het is een veilige spiegel van hun innerlijke belevingswereld, waarvan we de observaties direct vertalen naar inzetbare handvatten voor thuis en in de klas.

Hoe werkt het wereldspel als diagnostisch instrument in de praktijk? Het unieke van dit onderzoeksmiddel is dat we op drie verschillende niveaus informatie ophalen: cognitief, pedagogisch en affectief. Dat laatste beantwoordt direct een veelgestelde ouderlijke vraag: wat vertelt een wereldspel test over kindergedrag? Een gebouwd dorp laat opvallend veel zien over de sociaal-emotionele status van je kind. We zien bijvoorbeeld hoe een kind omgaat met grenzen, of er sprake is van verborgen boosheid, en hoe het staat met de ontwikkeling van het zelfvertrouwen. Soms zie ik kinderen die stevige muren bouwen rondom hun huisje. Dit kan duiden op een grote behoefte aan veiligheid of juist een afscherming van prikkels. Kan het wereldspel beelddenken en hoogbegaafdheid aantonen? Absoluut, we halen zeer duidelijke signaleringen voor beide aspecten naar boven. We zien bij begaafde kinderen vaak een onverwachte complexiteit in hun dorp, ver boven het gemiddelde voor hun biologische leeftijd, terwijl ze op de basisschool mogelijk onderpresteren. Wanneer we via het wereldspel beelddenken of talenten vaststellen, vallen voor veel ouders ineens alle puzzelstukjes op de juiste plek.

Zodra we precies weten hoe een kind de wereld ervaart, kunnen we gericht aan de slag. Hoe helpt wereldspel bij leerproblemen op school? Heel concreet en doelgericht. Als ik door dit speelse onderzoek vaststel dat een kind primair in beelden leert, passen we de leerstof aan. Kale teksten stampen werkt simpelweg niet voor dit type leerling. We maken de letters, woordbeelden en cijfers visueel via de Kernvisie methode. Hierbij leren leerlingen de basisinformatie letterlijk als een foto op te slaan in hun hoofd. Positieve resultaten zie je vaak ontzettend snel. Het geeft heerlijke rust in dat drukke hoofdje en het zelfvertrouwen groeit wekelijks. Dit is exact waarom de inzet van het wereldspel beelddenkers zoveel nieuwe vleugels geeft. Ze voelen zich eindelijk volledig begrepen en ontdekken met plezier dat ze gewoon een ander, bijzonder krachtig kennissysteem bezitten.